پارلمان جدید، استحاله‏ی رهبران سیاسی و بیم و امیدهای تازه

(منبع: سایت بی بی سی)

پارلمان جدید افغانستان، در میان مکالمات تلخ و آزاردهنده و فضایی پر از ابهام کارش را آغاز کرد، اما نتیجه‏ی نهایی مناقشات اخیر هر چه باشد، به نظر می‏‏رسد که این تحولات فشار را بر حامد کرزی، رئیس جمهوری بیشتر کرده است.

نمایندگان مجلس با اینکه از افتتاح پارلمان توسط آقای کرزی خشنود اند، اما درخصوص اتهاماتی درباره‏ی نقض قانون اساسی و قانون انتخابات از سوی وی هنوز دل‏چرکین هستند. شاید بتوان گفت که آقای کرزی با واکنش در برابر نتیجه‏‏ی انتخابات ولایت غزنی اولین رشته از انتقادات را به سوی خود هدایت کرد.

تشکیل دادگاه ویژه برای بررسی موارد جرمی مرتبط با انتخابات دومین موردی بود که آقای کرزی را در معرض اتهام حرکت فراقانونی قرار داد. کم نبودند کسانی که با اصرار آقای کرزی برای بررسی تخلفات انتخاباتی، ماجرای تخلفات گسترده در جریان انتخابات ریاست جمهوری را نیز به یاد او آوردند و اتهاماتی را که در آن زمان مشروعیت حکومت او را زیر سوال می‏برد، تکرار کردند.

حملات بی‏سابقه در قصر سلام‏خانه

از سوی دیگر، نامزدهایی که در انتخابات برنده نشدند و خواستار رسیدگی به تخلفات انتخاباتی از سوی دادگاه ویژه هستند، آقای کرزی را در دفتر کارش در قصر سلام‏خانه و در برابر چشم‏ دوربین‏های خبرنگاران، برای اولین بار با صراحتی بی‏سابقه مورد حمله قرار دادند.

یکی از نمایندگان او را "مظلوم و قابل ترحم" خوانده به "فقدان اراده و قدرت" متهم کرد. در همین جلسه، آقای کرزی "بازیچه‏ای در دست سفرای خارجی و نمایندگان سازمان ملل" خوانده شد. برخی از این نامزدان از آقای کرزی خواستند که آنها را به زندان بفرستد یا همه به کوه‏ها رفته و علیه ‏او قیام خواهند کرد. در همین جمع به طور صریح از آقای کرزی خواسته شد که وقتی نمی‏تواند از عهده‏‏ی مسئولیتش خارج شود، باید استعفا کند.

آقای کرزی در این جلسه، برای اعتراض نامزدهای ناکام چاره‏‏ای پیشنهاد نکرد، اما با یادآوری فشار و دخالت بی‏پرده‏ی‏ «خارجی‏ها» جبهه‏ی دیگری را نیز در برابر خود باز کرد. او بدون اینکه ضمانتی برای ادعای خود خلق کند، برای کاندیدان معترض وعده سپرد که از حق آنان دفاع و حمایت خواهد کرد. در همین حال، با افتتاح پارلمان جدید و باز کردن راه برای کار نمایندگان پیروز در هیأت قوه‏ی مقننه، به طور غیر مستقیم نامزدهای معترض را پاسخ داد که می‏توانند راه خود را هرگونه خواسته باشند در پیش گیرند.

گامی دیگر در راهی پر از ابهام

رئیس جمهوری افغانستان برای افتتاح پارلمان جدید، ماجرای انتخابات و کشمکش‏های سیاسی پیرامون آن را پایان نداده است، اما به هر حال، باعث شده که بن‏بستی دیگر در روند سیاسی کنونی بشکند و کاروان دموکراسی و حاکمیت قانون، یک گام دیگر به جلو حرکت کند. ظاهراً به همین علت بود که فرستاده‏ی خاص دبیرکل سازمان ملل در افغانستان، از این حادثه به عنوان یک رویداد تاریخی یاد کرد و مقام‏های اتحادیه‏ی‏ اروپا و ناتو نیز از آن استقبال کردند.

نمایندگان مجلس، با هیجان آشکار، ماجرای انتخابات را پایان‏یافته تلقی می‏کنند و هرگونه اقدام بعدی در این زمینه را فاقد وجاهت قانونی می‏دانند. این در حالی است که دادگاه ویژه بر ادامه‏ی‏ کار خود تا روشن شدن پرونده‏ی نامزدان و ادعاهایی مبنی بر تقلب، تأکید می‏کند.

بنابراین، هرگونه سازشی که در وسط این کشمکش‏ها صورت گیرد، روابط مجلس و آقای کرزی را به طور جدی تحت تأثیر قرار خواهد داد. پارلمان و نظام سیاسی افغانستان گامی به جلو برداشته است، اما راهی که در پیش دارد همچنان پر از ابهام و سوالاتی است که هنوز هم پاسخ و راه حل روشن نیافته اند.

باز هم سوال مشروعیت

اولین چالش بزرگ در برابر پارلمان جدید، حراست از مشروعیت آن است. از همین حالا روشن است که نتیجه‏ی‏ تحقیقات دادگاه ویژه، هر چه باشد، تعدادی از نمایندگان کنونی پارلمان به تقلب و جعل‏کاری متهم خواهند شد. این در حالی است که تا آن زمان، همین نمایندگان با رأی خود هیأت اداری پارلمان را تعیین کرده و یا برخی از اصولنامه‏های داخلی پارلمان را تصویب خواهند کرد.

سوال مهم این است که آیا پارلمان می‏تواند در برابر اتهامات دادگاه ویژه از نمایندگان برحال خود حمایت کند و تصمیم‏های دادگاه ویژه را باز هم فاقد وجاهت قانونی اعلام کند؟ در آن صورت، اقدام بعدی آقای کرزی چه خواهد بود؟ دادگاه عالی که همزمان با افتتاح پارلمان وارد معرکه شد، در این وسط چه نقشی به عهده خواهد گرفت؟

پارلمان و حکومت، پوششی نهادی برای مناقشات فردی

دور اول پارلمان شاهد تنش‏های زیانباری میان حکومت و مجلس نمایندگان بود. حکومت ضعیف، اولین بهایی را که بر ملت تحمیل می‏کند، زایل شدن اعتبار و اتوریته‏‏ی آن در افکار عامه است. پارلمان جدید قرار است پایه‏گذار نظامی در کشور باشد که تا سال ٢٠١٤ بتواند تأمین امنیت و حفظ ثبات کشور را در فقدان حضور نیروهای بین‏المللی عهده‏‏دار شود. کشمکشی که از حالا بر روابط حکومت و پارلمان سایه انداخته است، دورنمای همکاری میان آنان را تیره و پر از چالش نشان می‏دهد.

مناقشاتی که در حول ماجرای انتخابات به راه افتاده است، در ظاهر هویت گروهی دو نهاد را در برابر هم قرار داده، اما در واقع، منافع و خواسته‏های فردی را نیز نشان می‏دهد که هویت گروهی این دو نهاد را به گروگان گرفته است.

رئیس جمهوری دلیل واضحی ندارد که بگوید در موضع خود، پاسدار قانونیت و عدالت در کشور بوده است، همانگونه که نمایندگان پیروز پارلمان نیز به مشکل می‏توانند خود را از اتهام تقلب و جعل‏کاری مبرا بدانند. بنابراین، به نظر می‏رسد که هویت گروهی دو نهاد پارلمان و حکومت، به یک نوع پوشش استتار برای افراد قانون‏گریز و متقلب تبدیل شده است.

سیاستمداران نسل دوم

پارلمان کنونی، به طور محسوسی در اختیار افرادی قرار گرفته است که اکثراً از رده‏ی‏ نسل دوم فعالان سیاسی در حلقه‏‏ی سیاستمداران افغانی محسوب می‏شوند. یکی از ویژگی‏های سیاستمداران نسل اول، آشنایی آنان با زبان و شیوه‏‏های مرسوم سیاست به سبک افغانی آن بود.

سیاستمداران نسل اول به همان نسبت که می‏توانستند راه مقابله با همدیگر را پیدا کنند، راه سازش و معامله با هم را نیز جستجو می‏کردند. نمایندگان جدید، اکثراً دارای زبان و منطق جدید هستند که در فضای سیاسی افغانستان، تازگی داشته و تا مرحله‏ای که پختگی لازم خود را پیدا کند، راه درازی در پیش خواهد داشت.

استحاله‏‏ی رهبران سیاسی در روند دموکراتیک، یک تحول مثبت و امیدبخش است، اما همین وجه مثبت، در فضا و شرایط آسیب‏پذیر افغانستان، سوال مدیریت و رهبری خردمندانه‏‏ی سیاسی را نیز برای این سیاستمداران مطرح می کند. اگر نمایندگان جدید بتوانند رویکرد سالم و مثبت خود را در تعاملات سیاسی چه در عملکردهای درونی پارلمان و چه در روابط آن با نهادها و امور بیرون از پارلمان به اثبات برسانند، افغانستان تحول بزرگی را شاهد خواهد شد، در غیر آن، همین ویژگی پارلمان جدید می‏تواند نقش آن را در وخامت اوضاع و مناسبات سیاسی در کشور زیانبار سازد.

تیرگی در روابط بین‏المللی

در روزهای اخیر، آقای کرزی اکثر اقدامات بین‏المللی در افغانستان را زیر سوال برده است: پی‏آر‏تی‏ها(تیم‏های بازسازی ولایتی) را به حکومت‏های موازی در برابر حکومت خود تشبیه کرده، حملات تندش بر شرکت‏های امنیتی خصوصی خارجی ادامه داشته و عملیات شبانه‏ی ناتو علیه طالبان را نیز محکوم کرده است.

در همین حال، الفاظ تند و بی‏پرده‏‏ی آقای کرزی در جریان دیدار با نامزدان معترض در جریان افتتاح پارلمان، بار دیگر روابط او با همکاران بین‏المللی‏اش را تیره ساخته است. معلوم نیست که آقای کرزی در وسط تمام چالش‏هایی که در برابر خود خلق کرده است، بار جنگ و مناقشه با همکاران بین‏المللی خود را چگونه تحمل خواهد کرد.

چالش‏های امنیتی

مناقشات مرتبط با جریان انتخابات پارلمانی درست در زمانی اوج می‏گیرد که آقای کرزی و حکومت او با تمام قوا در تلاش اند طالبان را به پیوستن به دولت تشویق کنند. اگر آقای کرزی نتواند در تأمین روابط سازنده و مثبت با پارلمان جدید موفق شود، تلاش‏های سیاسی او از وجهه و اعتبار لازم برخوردار نخواهد شد. در همین حال، اگر نامزدهای معترض نیز تهدید خود را جدی گرفته و از نفوذ و اقتدار خویش در محلات مختلف برای بیان اعتراض خود در برابر حکومت استفاده کنند، وضعیت امنیتی کشور با مشکلات دشوارتری رو به رو خواهد شد.

آقای کرزی و حلقه‏‏ی مشاوران او هنوز هم فرصت دارند که برای الگوی جدید مدیریتی خود تدبیری روی دست گیرند. فضای کنونی افغانستان به گونه‏ای است که آقای کرزی را فرا می‏خواند تا میدان و فضای سیاسی افغانستان را از سنت‏ها و تجربه‏های گذشته‏ی‏ غیردموکراتیک آن، جدا کند. در غیر آن، هر روز نه تنها فشارهای سیاسی بر فرد او افزایش خواهد یافت، بلکه کشور را به سوی بحران‏های خطرناک نیز هدایت خواهد کرد.

ویکی لیکس اسناد محرمانه را از کجا آورده است؟

(منبع: سایت فارسی بی بی سی)

گزارش های منتشر شده از رسانه ها حاکی از آن است که بیشتر پیام های دیپلماتیک افشا شده توسط سایت ویکی لیکس از شبکه ارتباطی وزرات دفاع آمریکا، که "سیپرنت" (Siprnet) نام دارد، به دست آمده است. از این شبکه برای رد و بدل کردن اطلاعات طبقه بندی شده استفاده می شود.
جالب اینجاست که شبکه سیپرنت که در دهه ۱۹۹۰ راه اندازی شده بود، پس از حملات یازدهم سپتامبر گسترش پیدا کرد تا اطلاعات طبقه بندی شده آسانتر به اشتراک گذارده شود و اختلالات کمتری در ارتباط میان نهادهای اطلاعاتی ایجاد شود.
این شبکه برای تبادل اطلاعات تا مرحله "سری"‌ طراحی شده است. اطلاعات سری اطلاعاتی است که "صدمه جدی" به امنیت ملی آمریکا وارد می کند.
تصور می شود که حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار نفر از پرسنل نظامی و غیرنظامی آمریکا به این شبکه دسترسی داشته باشند. سیپرنت برای توزیع اطلاعات فوق سری توصیه نمی شود.
تنها شش درصد (بیش از ۱۵ هزار) از اسناد افشا شده به عنوان سری طبقه بندی شده اند. ۴۰ درصد از اسناد "محرمانه" هستند و بقیه طبقه بندی ندارند.

ادامه گزارش را در پیوند بی بی سی دنبال کنید

پرهیز از خشونت، نشانه مدنیت و عقلانیت جامعه

آیا پرهیز از خشونت در مبارزه با دولتی که از کاربرد خشونت پرهیز نمی کند به نتیجه می رسد؟ آیا پرهیز از خشونت را برای هر شرایطی می توان تجویزکرد؟

در یک سال و اندی که از انتخابات ریاست جمهوری گذشته، خیابان های چندین شهر بزرگ ایران صحنه خشونت بوده. چیزی که این دوره پر تلاطم آشکار کرد، چیزی که طرفداران و مخالفان دولت کنونی بر سر آن توافق دارند، این است که دستگاه های امنیتی نظام هرگاه لازم بدانند از کاربرد خشونت علیه مخالفان هراسی ندارد. این خشونت از جمله دلایل اصلی افول اعتراض های خیابانی شمرده شده و همین باعث شده در میان معترضان در مورد روش پرهیز از خشونت بحث های جدی در گیرد.
عده یی می گویند پرهیز از خشونت، رویه یی که جنبش سبز پیشه کرده، یک رویه عملی نیست. آیا پرهیز از خشونت را می توان برای هر نوع شرایط سیاسی توصیه کرد؟ اصولا چه چیز را می شود خشونت نام نهاد؟ آیا بین انواع خشونت باید تمایز قائل شد؟
این سوال ها را با مهمان های این هفته در میان می گذاریم. در پنل اول رامین جهانبگلو استاد فلسفه سیاسی و آرش نراقی استاد فسلفه و دین به سوالات مخاطبان خود نگار مرتضوی و بورگان نظامی پاسخ میدهند.

(متن گفت و گو در برنامه پرگار بی بی سی)

اروتیسم در فرهنگ ایرانی

اروتیسم یعنی نگاه عاشقانه و زیبایی شناسانه به تن. این نگاه چه جایگاهی در فرهنگ ایرانی دارد؟... در فرهنگ ایرانی می توان در مورد روح و روان آدمی حرف زد، بحث کرد، فریاد زد، اما آنگاه که از تن آدمی صحبت به میان می آید حرف ها به زمزمه تبدیل می شود. تن باید پوشیده بماند و با پوشیده گویی باید از آن سخن گفت. شاید به همین دلیل اروتیسم که نگاه عاشقانه و زیبایی شناسانه به تن است در فرهنگ ایرانی مفهومی غریب به نظر می رسد. اما آیا این غرابت به این معناست که اروتیسم هیچ جایی در فرهنگ ایرانی نداشته است؟ آیا می توان نطفه نگاه عاشقانه و زیباجویانه به تن را در سنت و فرهنگ ایرانی یافت؟ آیا فرهنگ و سنت ایرانی می تواند به چالش هایی جواب دهد که جهان بی پرده کنونی در ارتباط با تن مقابل فرد قرار می دهد؟ اصلا آیا نیاز هست فرهنگ ایرانی با نگاه اروتیک به تن کنار بیاید؟

این ها سوال هایی ست که با مهمانان پرگار در میان می گذاریم. آرش نراقی استاد فلسفه در دانشگاه موراویای پنسیلوانیا، نواندیشی که در تالیفات خود سعی در یافتن رابطه معنویت دینی با مفاهیم معاصر دارد و مهدی خلجی پژوهشگر مسائل اسلامی و نویسنده کتاب "ناتنی"، کتابی که تن آگاه خوانده شده، به سوالات پرسشگران برنامه، لیلا موری و لوا زند جواب می دهند.

برنامه را در پیوند ذیل دنبال کنید:

(برنامه پرگار بی بی سی)

آقای سپنتا مواضع سیاسی افغانستان در برابر طالبان و تروریسم را تبیین می کند..

دیدگاه های داکتر رنگین دادفر سپنتا در رابطه با طالبان، مبارزه با تروریسم، سیاست های جامعه جهانی در افغانستان و آینده کشور را در پیوند ذیل دنبال کنید:

برنامه «به عبارتی دیگر»، بی بی سی

واشنگتن: اولین گام، اولین برداشت...

راضیه رضایی

در حالی وارد شهر واشنگتن می‌شدیم که آسمان به سمت سرخ شدن و طلوعی دوباره پیش می‌رفت. ساعت چیزی حدود شش صبح را نشان می‌داد. بعد از بازرسی پاسپورت‌ها و لوازم، در سالن انتظار با آقای جیف‌سترن، الن هیو، خانم سایه و خانم لارین مواجه شدیم. جیف را از قبل می‌شناختیم، اما سه همراه دیگرش را برای اولین بار بود که می‌دیدیم. در این میان، سایه، خانم جوان ایرانی بود که گفت اهل اهواز است و بیست و هشت سال می‌شود از ایران گریخته و به امریکا پناه آورده است. او گفت که در موقع فرار تنها یک سال داشته است.

سعید و استاد هادی را در آخرین محل بازرسی از بقیه جدا کرده و به اتاقی دیگر فرستادند. بیرون آمدن آنها طول کشید. نمی‌دانستیم چه شده است. آنها را بدون کدام حرف و کلام خاصی فرستادند و برای ما نیز اجازه ندادند که از آنها خبر و احوالی بگیریم. تا سعید و استاد هادی برگشتند، با جیف و همراهان او در سالن منتظر ماندیم و از هر دری صحبت شد و دلگرمی و صمیمیت‌های شان را تحویل گرفتیم.

جیف را از حدود سه سال است که می‌شناسیم. او همراه با جنیت برانگرس، از استادان و مسئولان دانشگاه امریکایی در کابل، به طور معمول از مکتب دیدار می‌کرد و با عده‌ای از دانش‌آموزان برنامه‌ی خاصی را در بخش درس انگلیسی به پیش می‌برد. کسی که اینها را با معرفت آشنا ساخت، آقای نجاتی بود که مکتب معرفت و دانش‌آموزان همیشه ممنون لطف و بزرگواری او باقی خواهد ماند. جیف از همان زمان، شخصی خونگرم و مهربان و پرانرژی بود. نمی‌دانم که چد شد این افراد، فقط با یک بار آمدن در مکتب و دیدار با مسئولان و استادان ما، اینهمه احساس تعلق و نزدیکی پیدا کردند. حالا جنیت از تمام برنامه‌های دانشگاه امریکایی بیرون رفته و در امریکا دوران بازنشستگی خود را با شوهرش که استادی هالندی الاصل بود، سپری می‌کند. اما تعلق و ارتباطش را هنوز با ما و مکتب و بچه‌ها حفظ کرده است. او یکی از کسانی است که از ناهید و ابوذر که حالا در برنامه‌ی یکساله‌ی تحصیلی در امریکا به سر می‌برند، مثل یک مادر مراقبت می‌کند. ناهید از خاطره‌اش با جنیت یاد می‌کرد که در مراسم خداحافظی در دانشگاه امریکایی چقدر گریسته و گفته بود که وقتی آنجا آمدید، فکر کنید یک مادر و یک خواهر تان منتظر شماست. جنیت در کلاس‌های درس خود پیامی سرشار از مهر و عطوفت و مهربانی نسبت به انسان داشت. اینجا شنیدیم که او برای دیدار ما به فیلادلفیا هم می‌آید. خبری که ما را غرق سرور و شادمانی و افتخار می‌کند. ادامه مطلب ....

«ما مردم» یعنی چه؟

نسیم فکرت، وبلاگ‌نویس معروف افغان، زمانی به یکی از نقاط دورافتاده افغانستان سفر کرده بود تا تصویر و گزارش تهیه کند. مردمانی که در محل بودند او را نشناخته و فکر کرده بودند از چین و یا کدام کشوری دیگر است. وقتی او گفته بود من از افغانستانم به تعجب افتاده بودند که یعنی چه؟ از کجای افغانستان؟

نسیم از این خاطره بارها یاد می‌کرد. با همین اندیشه سوالی به ذهنش رسید که چگونه می‌شود باور کرد که مردمان یک کشور این همه از همدیگر بی‌خبر باشند و ندانند که در این یا آن گوشه‌ی کشور شان چه کسانی زندگی می‌کنند. با این سوال، او به طرحی رسید: عکس‌هایی از گوشه و کنار کشور گرفته شود و در جاهای مختلف نمایش داده شود. به نظر او، ارتباط به همین گونه برقرار می‌شود و آدم‌ها به همین گونه همدیگر را در می‌یابند.

طرح نسیم، زیربنای پروژه‌ مشترکی شد که به همکاری جف سترن و جو، از مسئولان مرکز قانون اساسی در فلادیلفیا به راه افتاد.

در دیداری که جو و جیف تابستان سال 1387 خورشیدی از کابل داشتند سری هم به مکتب/ مدرسه معرفت زدند. برنامه‌های آموزش مدنی در معرفت و تلاشی که در این مکتب برای زدودن آثار خشونت و نفرت و انتقام‌جویی می‌شد، آنها را به شوق انداخت که در مورد یک کار مشترک بین معرفت و مکتب قانون اساسی در فلادیلفیا فکر شود. ادامه مطلب ...

از کابل تا واشنگتن: فرصتی برای دوستی

اد داشت های این صفحه مربوط به شماری از دانش آموزان افغان (مدرسه معرفت) است که به دعوت مدرسه قانون اساسی فلادلفیا و حمایت مالی موزه این شهر، از کابل به واشنگتن سفر کرده اند.

این دانش آموزان، یک هفته مهمان دختران و پسران هم سن و سال خود بوده اند، از مراکز آموزشی و فرهنگی واشنگتن و فلادلفیا دیدار کرده اند، با مقام هایی آمریکایی گفت و گو کرده اند و در باز گشت به کابل، یاد داشت های خود را برای سایت فارسی بی بی سی فرستاده اند.

نوشته های این صفحه یاد داشت های روزانه این دانش آموزان است که دیدگاهها و دغدغه های آنها را قبل از سفر و در هنگام سفر نشان می دهد.

در یاد داشت ها دانش آموزان افغان سعی کرده اند نشان دهند که فاصله میان کابل واشنگتن چقدر است؟ این دوشهر چه تفاوت هایی دارند، آمریکای قبل از سفر و بعد از سفر برای آنها چقدر متفاوت است و دانش آموزانی که برای اولین بار بیرون از کشور خود و به پایتخت قدرتمند ترین کشور جهان سفر می کنند، دنیای امروز را چگونه می بینند. ادامه مطلب ....